Scherptediepte (Depth of Field : DoF) is een begrip dat veelvuldig voorkomt in de fotografie. Iedereen heeft het erover maar wat is het nu precies? Kortweg gezegd is het de afstand die scherp is vóór en na het onderwerp. Met de scherptediepte kan je benadrukken en suggereren. Zo kun je een onderwerp helemaal isoleren van de achtergrond met een kleine scherptediepte. Daarnaast kan je met een iets minder kleine scherptediepte de achtergrond iets meer aanwezig laten zijn. Hiermee kan je mensen verrassen en nieuwsgierig maken.
De scherptediepte is afhankelijk van drie variabelen:
1) de grootte van je diafragma
2) de afstand tot het punt waarop je scherp stelt
3) de brandpuntsafstand van je lens
Daarnaast heeft de sensor ook enige invloed op de scherptediepte, dit laten we in deze tutorial achterwege.
De scherptediepte neemt toe als de lensopening kleiner wordt (diafragma getal groter). Bij een groot diafragma (f/1.8 bijvoorbeeld) zal er een kleine scherptediepte zijn. Bij een klein diafragma (bijvoorbeeld f/11) heb je een grotere scherptediepte en zal er dus veel meer scherp zijn in je foto. Op onderstaande afbeelding is dit weergegeven, de scherptedieptes zijn echter fictief.
De afstand tot het punt waarop je scherp stelt is tevens van belang voor de scherptediepte. Hoe dichterbij een onderwerp is hoe minder scherptediepte je hebt. Hoe verder de afstand hoe groter je scherptediepte wordt.
Tot slot is de brandpuntsafstand van je lens een factor die van invloed is op de scherptediepte. Bij een groothoeklens (<35mm) heb je een grote scherptediepte. Bij een telelens krijg je een veel kleinere scherptediepte. Dit is het gevolg van de lensconstructie en de baan/hoek die het licht moet afleggen.
Wat belangrijk is om te weten is dat de scherptediepte achter het onderwerp groter is dan voor het onderwerp. Stel dat je een groep van 10 kinderen wilt fotograferen die achter elkaar staan. Focus dan op de 6e of 7e persoon als je je diafragma niet verder kunt verkleinen. Hierdoor krijg je de meeste kinderen er nog scherp op.
De kitlens bij veel spiegelreflexcamera's heeft vaak een maximaal diafragma van f/3.5. Dit diafragma hangt dan samen met de kortste brandpuntsfafstand van de lens. Op de onderstaande afbeelding zie je brandpuntsafstanden van 18-55mm en maximale diafragma waarden van 3.5-5.6. Dit houdt in dat bij een brandpuntsafstand van 18mm er een maximaal diafragma van f/3.5 kan zijn. Bij 55mm is dit dan f/5.6. Wil je een groter diafragma (kleiner f-getal) dan zal je op zoek moeten naar een andere lens. Deze lenzen zijn over het algemeen duurder, een goed alternatief zijn analoge lenzen. Het nadeel hiervan is dat je wel handmatig moet scherpstellen.
DoFmaster is een handig instrument om je scherptediepte te bepalen. Je vind de DoFmaster op www.dofmaster.com
Wil je meer te weten komen over de technische achtergrond van scherptediepte en de formules kijk dan op: Wikipedia
Reacties
Je zou dan toch juist op de 3e of 4e persoon moeten scherpstellen om iedereen scherp te krijgen als de scherprediepte achtrr het onderwerp groter is? Ik ben pas net begonnen met fotografie, dus mogelijk begrijp ik het verkeerd?
Gr.Ludo