Vaak zie je een prachtig landschap maar is dit te wijd om in 1 keer op de foto te zetten. Wat je dan nodig bent is een fish-eye lens of een aantal opnames die je later samenvoegt tot een panorama. Het nadeel van een fish-eye lens is de vervorming die optreedt. Er bestaan tal van tutorials over panoramatechnieken, maar de bedoeling van deze tutorial is vooral het meegeven van de basics.
Er zijn een aantal belangrijke aandachtspunten wanneer we panorama's willen maken.
Ikzelf werk met een digitale spiegelreflexcamera, en wel om verschillende redenen. Je kan de lens aanpassen aan de omstandigheden of doel van je foto's. Ook heb je meer controle over het toestel als het aankomt op sluitertijd, ISO (lichtgevoeligheid), diafragma maar ook belangrijk voor panorama's is de witbalans (de kleur van je foto). Voor panorama's gebruik ik het liefst een breedhoeklens. Dit omdat je dan erg veel kan laten zien op je panorama.
In het bijzonder gebruik ik een fish-eye oftwel een 8mm lens.
Van een panorama gemaakt met een 8mm lens. Merk op dat de linkerkant van de foto aansluit aan de rechterkant. Dit is dus een volledige 360° panorama
Een toepassing van deze panorama:
Een panorama is eigenlijk een foto die langer is, en dus meer laat zien dan een gewone opname. De verhouding in breedte en lengte is dus verschillend van de klassieke fotoverhouding.
Om een panoramafoto te maken hebben we dus meerdere foto?s nodig die later aan elkaar zullen worden gestitched (gekleefd)
Stap 1 (NodalPoint en statief)
Een mooi aanéénsluitend panorama is enkel mogelijk als de afzonderlijke foto's correct zijn gemaakt. Dit heeft met verschillende aspecten te maken die in acht dienen genomen te worden.
Belangrijk is het nodal point
Het nodal point is eigenlijk het punt waarop de camera toz van het statief draait. De schroef dit je onderaan in je camera schroeft, staat ten opzichte van je lens een stuk naar achter. Dit wil zeggen dat je een afwijking krijgt.
Het Nodal point is het punt dat je nodig hebt om de afwijking die verantwoordelijk is voor het niet mooi aan elkaar sluiten van de verschillende foto?s tegen te gaan.
Om duidelijk te maken waarover het gaat heb ik volgend klein testje bedacht.
Nodal point (doe de test):
Hou je vinger voor je met een gestrekte arm en sluit één oog. Bekijk je vinger ten opzichte van de achtergrond. Als je nu je wisselt van oog, merk je dat je vinger ten opzichte van de achtergrond is verplaatst. Dit probleem wordt ook paralax genoemd.
Het probleem met deze afwijking stelt zich wanneer je straks je verschillende opnames aan elkaar wil stitchen. Deze zullen dan niet mooi passen.
Panohead:
De oplossing om het paralax probleem op te lossen is een panohead oftwel een panoramahoofd dat je op je statief plaatst. Dit stuk zorgt ervoor dat je je camera meer naar achter kan schuiven. (zie fig.1)
Eens je je camera op je panohead hebt bevestigd, moet je je camera nog positioneren zodat deze exact op het nodal point staat.
Hiervoor zijn twee coordinaten verantwoordelijk:
1. Verschuif je camera tot het het midden van je lens ongeveer gelijk komt met de draai-as van het statief.
2. Vervolgens ga je achter je camera staan en kijk je van bovenaf naar de lens, de draai-as moet ook hier precies in het midden staan van de breedte van de lens.
Vb. Van een zelfgemaakte panoramahoofd
Het Nodalpoint. Merk dat de as precies in het midden staat van de lens en dit zowel horizontaal als verticaal.
Stap 2 (de camera)
Omdat we verschillende opnames gaan maken is het belangrijk dat alle foto?s eenzelfde witbalans, DOF, zoomfactor en belichting hebben. Anders zullen we straks in het eindresultaat licht en kleurverschillen gaan zien.
Om dit alles correct te laten verlopen zijn volgende punten belangrijk :
1. Zet je camera op handmatige witbalans.
2. Gebruik het programma ?M? (manueel) ipv auto,TV,AV,A-dep,?
3. Met je camera op ?m? zoek je de juiste instelling met behulp van de ingebouwde lichtmeter. (Indien je een volledige 360° panorama maakt, is het aangeraden een gemiddelde lichtmeting te maken door je camera een keer rond te draaien op het statief en op je lichtmeting af te lezen hoeveel gemiddeld licht er voor de gehele panorama nodig is.)
4. Auto-focus dient uit te staan en dus op manueel. Hierdoor blijft de Diepte scherpte gelijk over het gehele eindresultaat.
Tip:
Gezien we met een statief werken zijn langere sluitertijden geen probleem. Stel bij voorkeur dus een groot f-getal (diafragma, hoe groter het getal hoe kleiner het diafragma, hoe meer scherpte dichtbij en veraf) om een mooi groot scherptebereik te hebben.
Stap 3 (De opnamen)
Om een zo mooi mogelijke aansluiting te garanderen van de verschillende opnamen stelt men ongeveer een overlapping van 30% per opname te voorzien. Dit wil zeggen dat na je eerste foto, je op de tweede foto ongeveer 30% van je eerste opname zichtbaar houdt.
Nu heb je alle foto's en kan je ze stitchen met een stitch programma.
Ikzelf gebruik Ptgui maar er zijn nog tal van andere programma?s te verkrijgen. Ook in photoshop en Photopaint kan het. Hierover wil ik nog wel een andere tutorial schrijven.
Verklarende termen:
Stitchen: het aanelkaar zetten van foto?s.
Witbalans: is de kleurwarmte van je foto?s. Een correcte witbalans zorgt ervoor dat een witte muur wit blijft en niet rood wordt bij avondfotografie. (meer info is zeker te vinden in de handleiding van je toestel)
Paralax: opitische afwijking.
DOF: Depth of field, diepte scherpte. De verhouding van de scherpte tussen dichtbij en veraf in een foto.
